Wyrok przeciwko spółce z o.o. nie wystarczy do egzekwowania należności od członka zarządu (art. 299 ksh)

Weronika Hoffa25 czerwca 2017Komentarze (0)

Dzień dobry

 

Witam Cie serdecznie w niedzielne popołudnie.

Przypomniałam sobie o jednej bardzo ważnej kwestii, która nurtuje moich klientów – członków zarządu spółek z o.o. i stwierdziłam, że warto popełnić krótki wpis na ten temat. Otóż, często otrzymuje zapytanie czy wierzyciel może posłużyć się wyrokiem wydanym przeciwko spółce z o.o. w dochodzeniu roszczeń od członków jej zarządu, na podstawie art. 299 ksh?

 

Innymi słowy, czy wierzyciel, który dochodził roszczeń przeciwko spółce potrzebuje uzyskać kolejny – odrębny wyrok przeciwko członkom zarządu (wydany na podstawie art. 299 ksh)?

 

Chodzi więc o taką sytuację, kiedy spółka z o.o., będąca osobą prawną, podmiotem odrębnym od wspólników, którzy ją tworzą, zaciągnęła zobowiązanie wobec osób trzecich, np. kontrahentów spółki. Za zaciągnięte zobowiązanie spółka odpowiada całym swoim majątkiem – tj. majątkiem wniesionym przez wspólników w postaci wkładów oraz „wypracowanym” w toku prowadzonej działalności. Spółka ta jednak, z uwagi na brak majątku, nie spłaciła zaciągniętego zobowiązania, wierzyciel uzyskał tytuł egzekucyjny, a prowadzona kolejno na wniosek wierzyciela spółki egzekucja okazała się bezskuteczna.

 

Pytanie jakie często otrzymuje od moich klientów brzmi: „czy na postawie tytułu egzekucyjnego, który wierzyciel uzyskał przeciwko spółce, wierzyciel może dochodzić zapłaty długu spółki od jej członków zarządu?”

 

Odpowiedź brzmi: NIE, wierzyciel nie może posłużyć się wyrokiem przeciwko spółce w dochodzeniu roszczeń przeciwko członkom zarządu – musi wytoczyć przeciwko nim osobny proces. Zostało to przyznane przez Sąd Najwyższy już w 1999r. (zob. Uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 1999 r., sygn. akt III CZP 10/99). Na podstawie wyroku wydanego przeciwko spółce wierzyciel nie będzie odzyska on należności od członków zarządu tej spółki z o.o., gdyż nie będzie mógł wszcząć, na podstawie tego tytułu, egzekucji przeciwko członkom zarządu. Wierzyciel nie uzyska bowiem klauzuli  wykonalności przeciwko członkom zarządu tej spółki. Wierzyciel musi zatem wystąpić z kolejnym pozwem, tym razem przeciwko wskazanym z imienia i nazwiska członkom zarządu.

 

Pamiętać należy, że odpowiedzialność członków zarządu spółki z .o.o. z art. 299 ksh aktualizuje się w razie bezskuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko spółce. O tym, jak rozumieć „bezskuteczność egzekucji” piszę w kolejnym wpisie. Nie chcąc wchodzić głębiej w to zagadnienie w obecnym wpisie, wspomnę jedynie, że obecnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, że nie zawsze jest konieczne uzyskanie formalnego postanowienia o bezskuteczności egzekucji. Przyjmuje się bowiem, że bezskuteczność można wykazać także w inny sposób.

 

A czy możliwe jest pociągnięcie do odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. bez uzyskania tytułu egzekucyjnego (wyroku) przeciwko spółce? Wydawało by się, że nie …. aczkolwiek rozpatrujący wskazane zagadnienie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 grudnia 2006r. (sygn. akt II CSK 300/06) stwierdził, że TAK, jeżeli spółka już została wykreślona z rejestru = nie istnieje w sensie prawnym.

 

Sąd Najwyższy uznał, że „wobec utraty przez spółkę bytu prawnego – należało uznać, że zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek, usprawiedliwiający odstępstwo od zasady wyrażonej w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 1999 r., III CZP 10/99 i pozwalający w drodze wyjątku na wykazanie istnienia wierzytelności wobec spółki w procesie przeciwko członkom jej zarządu. Było to usprawiedliwione także z tego względu, że bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce nie budziła wątpliwości, a Sąd Apelacyjny, na podstawie akt postępowania upadłościowego, ustalił wszystkie dane wymagane treścią art. 170 § 1 PrUp”

Wyrok ten jest bardzo niekorzystny dla członków zarządu. Warto o nim pamiętać, zwłaszcza składając wniosek o wykreślenie spółki z rejestru.

 

 

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: